Diyabetik Ayak Nedir?
Diyabetik ayak, diabetes mellitus hastalığının periferik sinir hasarı (nöropati) ve damar tutulumu (vaskülopati) nedeniyle ayaklarda oluşturduğu komplikasyonlar bütünüdür. İyileşmeyen yaralar, enfeksiyonlar ve hatta amputasyona kadar gidebilen bu tablo, diyabetin en ciddi komplikasyonlarından biridir. Türkiye'de diyabete bağlı amputasyonların büyük çoğunluğu önlenebilir niteliktedir.
Neden Diyabet Ayakları Etkiler?
- Periferik nöropati: Sinir hasarı nedeniyle ağrı, sıcak-soğuk hissi azalır; yaralanmalar fark edilmez
- Periferik damar hastalığı: Kan dolaşımının bozulması yara iyileşmesini geciktirir
- Enfeksiyona yatkınlık: Bağışıklık sisteminin zayıflaması bakterilere karşı direnci düşürür
Risk Faktörleri
- 10 yıldan uzun süreli diyabet
- Kötü glisemik kontrol (yüksek HbA1c)
- Sigara kullanımı
- Hipertansiyon ve yüksek kolesterol
- Daha önce ayak yarası veya amputasyon öyküsü
- Görme bozukluğu ve böbrek hastalığı
Diyabetik Ayak Bakımı ve Koruma
- Her gün ayakları kontrol edin (ayna kullanarak)
- Ayakları ılık suyla yıkayıp iyice kurulayın
- Nemlendiricili krem kullanın (parmak aralarına sürmeyin)
- Tırnakları düz kesin, köşeleri ovalayın
- Çıplak ayakla yürümeyin
- Kan şekeri kontrolünü ihmal etmeyin
Diyabetik Tabanlık ve Ortopedik Ayakkabı
Diyabetik hastalarda kişiye özel tabanlık ve ortopedik ayakkabı kullanımı ayak ülseri gelişim riskini önemli ölçüde azaltır. ORTHOGEZ'de diyabetik hastaların basınç haritası çıkarılarak bölgesel boşaltma sağlayan kişiye özel tabanlıklar üretilmektedir.
Acil Durum Belirtileri
Ayakta iyileşmeyen yara, şişlik, kızarıklık veya ateş varsa vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurun.
Sık Sorulan Sorular
Diyabetik hastalarda her yıl ayak muayenesi şart mı?
Evet. Diyabetik hastalarda yıllık kapsamlı ayak muayenesi nöropati ve vaskülopatiyi erkenden tespit eder.
Diyabetik tabanlık SGK tarafından karşılanır mı?
Bazı durumlarda SGK katkısı söz konusu olabilir; ilgili bölümden güncel bilgi almanız önerilir.